کورد

چهارشنبه‌سوری یکی از جشن‌های ایرانی است که در شب آخرین چهارشنبه سال (سه‌شنبه شب) برگزار می‌شود که این جشن ریشه ای عمیق در آیین و سنت های مردمان مناطق کردنشین نیز دارد.

به گزارش سرویس میراث فرهنگی و گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه، واژه «چهارشنبه‌سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته‌است و سوری که به معنی سرخ است ساخته شده‌است. در گذشته های دورتر، مردم در این شب آتش بزرگی را بر می افروختن و آن را تا صبح زود و برآمدن خورشید روشن نگه می داشتند.

اما در خصوص جایگاه آیین چهارشنبه سوری در مناطق کردنشین، یک مدرس رشته مردم شناسی معتقد است: چهارشنبه سوری یکی از کهن ترین آیین های سنتی است که در فرهنگ کردنشینان جایگاه ویژه ای دارد.

شهلا جواهری، کارشناس ارشد مردم شناسی و از اساتید دانشگاه های استان در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه در خصوص جایگاه چهارشنبه سوری در فرهنگ کردنشینان، اظهار داشت: در چهارشنبه سوری رسم بر این است که زن، مرد و کودک از روی آتش بپرند و با گفتن « زردی من از تو و سرخی تو از من» بیماریها و ناراحتی های سال کهنه را به آتش می سپارند تا سال نو را با آسودگی و شادی آغاز کنند.

وی افزود: در گذشته های کرمانشاه چنین رسم بود که در اغلب نقاط شهری و روستایی، هر خانواده ای بوته های خار را که از پیش فراهم شده روی بام یا حیاط خانه در برخی نقاط روستایی در اطراف تپه ها و یا روی کوه ها انباشته می کردند و آنها را آتش می زدنند، در این هنگام از بزرگ و کوچک هر کدام سه بار از روی بوته های افروخته می پریدند.

جواهری ادامه داد: در بعضی نقاط روستایی، پسر بچه ها توپ های پارچه ای را که از قبل تهیه کرده اند به سر چوبی می بندند و آنها را به نفت آغشته و بعد از آتش زدن به آسمان پرتاب می کنند، بزرگترهای آنها معتقدند با این کار سال کهنه می سوزد و سال نو با خوشی و شادمانی از راه می رسد.

این مدرس رشته مردم شناسی دانشگاه های استان کرمانشاه، اظهار داشت: اگر در روستایی کسی عزادار باشد، از هر طرف آن خانه 10 نفر از همسایه ها به احترامشان آتش روشن نمی کنند.

وی در ادامه افزود: در شب چهارشنبه سوری برنامه های متنوعی برگزار می گردد که کوزه شکستن، مراسم قاشق زنی و فال گوش ایستادن از جمله این برنامه ها است.

این استاد دانشگاه های استان کرمانشاه، گفت: فال کوزه ویژه چهارشنبه سوری که در بیشتر نقاط ایران رایج است در استان کرمانشاه نیز مرسوم است، فال کوزه جالب ترین و سرگرم کننده ترین مراسم چهارشنبه سوری است.

جواهری افزود: در شب چهارشنبه سوری پس از آنکه آتش بازی و آیین های دیگر پایان یافت زنان و دختران دور هم جمع می شوند و به تفال می پردازند، برای این منظور هر کس نشانه ای مانند انگشتر، سنجاق، گوشواره، انگشتانه و غیره را در کوزه آب می اندازند.

وی ادامه داد: مراسم فال گوش ایستادن یکی دیگر از رسوم شب چهارشنبه سوری است که براساس این رسم فرد در حالی که کلیدی را زیر پا گذاشته، به حرف مردم گوش می سپارد که بی توجه به او سخن می گویند.

این کارشناس ارشد مردم شناسی، اظهار داشت: مراسم قاشق زنی هم در شب چهارشنبه سوری مروسم است، قاشق زنی با یک قاشق و کاسه که مدام به هم می زند و چادری بر سر دارد به منازل دوست و آشنا می رود و با زدن و ایجاد صدا، صاحبخانه را متوجه می سازد و مقداری هدیه دریافت می کند.

جواهری تصریح کرد: آجیل چهارشنبه سوری نیز مجموعه خوردنی است که از هدایا و نعمت های خاک است که بشر از هزاران سال پیش از طبیعت و زمین می گیرد این آجیل معمولا از انجیر، کشمش، خرما، توت خشک، بادام و پسته تشکیل شده است.